De doelen

De wetgever geeft aan dat de natuur hersteld moet worden, maar weet zelf niet hoe dat moet. Om specifieker te zijn stelt de Kaderrichtlijn Water (KRW), gesteund door de waterleidingbedrijven, de provincies en de vereniging natuurmonumenten, dat de stikstof concentratie op het eind van het teeltseizoen, in de bodem < 50mg/l is in de bodem en < 100mg/l in open water moet zijn. Bovendien willen de waterleidingbedrijven hun productie water met minimale kosten kunnen zuiveren uit kristalhelder water en er moet ook een eind komen aan het koken van het drinkwater in verband met bacteriële besmettingen. Bovendien moet de depositie van stikstof op de kwetsbare natuur tot een minimum beperkt blijven, opdat de natuur hersteld zal worden.


Een probleem moet zoveel, complexe doelen moet wel een moeilijk probleem zijn.


Consistentie van de wetgeving

Het heeft geen zin om doelen, na te streven waarmee de natuur niet hersteld kan worden. Daarom is een test op consistentie van de beoogde wetgeving van groot belang.

We dienen voorzichtig te zijn bij de formulering van het probleem, en rekening te houden met elk dier en elke plant binnen de biotoop van het leven.

Bovendien moeten we ons realiseren, dat wetten die in strijd zijn met de fysisch chemische eigenschappen in de natuur, als effect hebben dat het probleem als regel niet meer oplosbaar is.

Binnen die probleemstelling kunnen we bovendien de natuurlijke selectie tussen de planten (en daarmee gedeeltelijk ook de dieren) beïnvloeden, in relatie tot de hoogte van de grondwaterspiegel hmv ten opzichte van het maaiveld.

Om te voorkomen dat de natuur vermest, (= eutrofiëring), moeten de waterleiding bedrijven het assimilatie predicaat voldoen, opdat de planten alle mest om kunnen zetten in plantaardig materiaal, (= groeien), terwijl de agrariërs op het eind van het teeltseizoen het overbemesting predicaat moeten voldoen. De gewasverdamping speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van extreem weer en bij de omzetting van koolzuurgas CO2 naar zuurstof O2.

De toestandsvariabele hmv

Het eerste dat ik doe in het hoofdstuk hydrologie, is het nader uitwerken van het geval horizontaal. In dit geval beschrijf ik een gespreid winveld, waarmee niet meer dan de winbare hoeveelheid neerslag wordt gewonnen. Wie denkt dat in het vakgebied der hydrologie superpositie van oplossingen altijd mogelijk is komt bedrogen uit, omdat de watervoerende laag een potentiaalveld opspant, dat we ook kennen van halfgeleiders. Bij een gespreid winveld moeten we voor de berekening van de verlaging van de grondwaterspiegel hmv, het principle van communicerende vaten toepassen. Als we dat doen blijkt dat we de kleinst mogelijke verlaging krijgen voor de winning van het debiet Q uit het winbare deel van de neerslag Nwinbaar. In dat geval gebruik ik bij voorkeur de naam winnings verlaging. Om de rentabiliteit te verhogen, werd bij hmv eerst de winnings verlaging, met de naam achtergrond verlaging, opgeteld en met die waarde werd de compensatie vergoeding bepaald. Deze procedure die de waterleidingbedrijven niet mogen gebruiken, gaf een aanzienlijk betere rentabiliteit van het waterleidingbedrijf, maar de agrariërs blijven met de schade, die ontstaat doordat de mest niet meer bijdraagt aan de groei van de planten, zonder compensatie vergoeding achter.

In plaats daarvan moeten de waterleidingbedrijven gewoon een gespreid winveld realiseren dat de kleinst mogelijke verlaging: de winnings verlaging, realiseert.

Het duurde enige tijd voordat de agrariërs zich hadden hervonden. Er kwam een rechtszaak waarin zij gebruik maakten van de wettelijke mogelijkheid om een massaclaim in te dienen, gericht aan alle 10 waterleidingbedrijven, met als doel om alsnog volledig schadeloos gesteld te worden.

Het was echter extreem moeilijk om die rechtszaak te winnen, want het toepassen van de achtergrondverlaging om de eigen rentabiliteit te vergroten, ten koste van de agrariërs, was zeker geen goed idee geweest. Als het duidelijk wordt dat de 10 waterleidingbedrijven, desondanks de rechtszaak willen winnen, was dat doel niet haalbaar door beter wetenschappelijk onderzoek, maar wel door infiltratie in de uitvoerende overheid.

In het programma Buitenhof van 25 januari 2025 werd, onder leiding van Joost Vullings, aandacht besteed aan de Opvolging van Klaas Knot, als president van de Nederlandse Bank, door Olaf Sleijpen, en door de schrijver Geert Mak en de Essayist Roxane van Ieperen. In de uitzending werd aandacht besteed aan het gevaar dat een infiltratie in de uitvoerende overheid met zich meebrengt. In de USA, waar ICE onnodig slachtoffers maakt onder de bevolking, door jacht te maken op 'illegalen', die in veel gevallen allang een onderdeel uitmaken van de bevolking en degenen die hen om humanitaire redenen beschermen op basis van de heersende wetgeving. Geert Mak stelt in het gesprek dat die ontwikkeling bloedlink is voor de democratische ontwikkeling in de USA, terwijl Roxane van Ieperen er op wijst dat er al een draaiboek, het Plan 2025, is geschreven door de american Heritage Foundation. Zie ook [1,2,3].

Opvallend zijn de overeenkomsten in taalgebruik, zowel in Project 2025 alsook in het EU-draaiboek dat is gebaseerd op de gebiedsdossiers, wordt geschreven over taakstellingen.

  1. Wikipedia: Project 2025.
  2. Emilie Joubert, Donald Trump neemt afstand van 'Project 2025', Democraten maken er gretig gebruik van in campagne, VRT
  3. Hanna Roberts, The Heritage Foundation goes from MAGA to MEGA — Make Europe Great Again, POLITICO

Om het doel te kunnen realiseren, formuleer ik zorgvuldig het volledige overzicht, dat bestaat uit de hydrologie, de groei van planten, de logica en de fysisch chemische eigenschappen van de bodem, om vast te leggen hoe dit geheel functioneert.

Die kennis is enerzijds noodzakelijk en anderzijds ook voldoende om de natuur te kunnen herstellen.

Uit de gebiedsdossiers, en een standplaats vergelijking blijkt dat de waterleiding bedrijven de mest verliezen naar de bodem veroorzaken door de verlaging van de grondwaterspiegel, die resulteert in assimilatie verliezen, dan ben je ook de enige die dat probleem kan oplossen. Met andere woorden, de assimilatie verliezen kunnen, en mogen, niet worden toegeschreven aan de agrariërs.

De ultieme mogelijkheid om de massaclaim nu alsnog te kunnen winnen, gaat via infiltratie in de uitvoerende macht en het toeschrijven van de problemen aan de agrariërs. Dat doen de waterleidingbedrijven liver niet zelf, immers dat zou opvallen in de rechtszaak:

In de EU kaderrichtlijn water wordt de maximale waarde van de stikstof concentratie in de bodem en open water genoemd: {50,100}mg/l. In het gebiedsdossier wordt de hoogst gemeten waarde in het winveld A opgenomen. Als die waarde overschreden wordt, wordt de taakstellende EU richtlijn in stelling gebracht, die aan de overschrijding van het KRW-doel gekoppeld is, nadat eerder de Raad van State was overrompeld door de directeur generaal agroketens over de 'alarmerende staat van de natuur'. In deze fase wordt wetenschappelijk onderzoek vervangen door beleid en is er nog slechts sprake van onderzoek op bestelling, dat erop gericht is om boeren uit te kopen.

Alle juridische aspecten daarvan worden nogmaals in de vorm van onderzoek op bestelling gedelegeerd naar medewerkers van het blad Follow the Money.

Rentabiliteit

Gespreide winvelden zijn ook heel belangrijk om de rentabiliteit van waterleiding bedrijven die een compensatie vergoeding in verband met landbouw schade door assimilatie verliezen af moeten dragen, zo klein mogelijk te maken. Als consument wil je betalen voor drinkwater, en niet voor elke emmer drinkwater, ook nog eens voor een krop sla, of een geit sponsoren die de heide begraast, om de biodiversiteit te beïnvloeden.

Er is maar één grondwaterspiegel hmv waarvan de hoogte bepalend is voor de groei van de planten. Zoiets noemen we in de wetenschap, een toestandsvariabele.

Het is niet toegestaan om de waarde van de toestandsvariabele te veranderen, door er een waarde, zoals de winnings verlaging, bij op te tellen, óók niet als daardoor de rentabiliteit van het waterleiding bedrijf véél beter wordt [1]. Om deze reden was de aankondiging van het waterleidingbedrijf in de werkgroepen water, dat de achtergrond verlaging echt bestaat, een ongeoorloofde poging om de eigen rentabiliteit te verhogen ten koste van de rentabiliteit van de agrariërs, maar dit is tevens de oorzaak van het véél te grote assimilatie verlies van 34%:=204/604 van de mestbehoefte van het gewas naar de bodem verloren gaat.

  1. C. Maas, Valkuilen in de tijdreeksanalyse: Het geval Terwisscha, STROMINGEN 18(2012), #2.

Het is wel toegestaan om een winveld te maken met de kleinst mogelijke, verlaging die er voor kan zorgen dat er geen assimilatie verlies meer is. Die kleinste verlaging waarbij het gehele debiet Q gewonnen kan worden, is de winnings verlaging, omdat er in dat geval geen transport verlaging meer is.

De meest effectieve manier om dit mogelijk te maken, om voor een hydrologie horizontaal, een gespreid winveld, als beschreven, te gebruiken, dat het assimilatie predicaat voor alle (x,y) en alle (t) in het winveld voldoet, daarbij moet de realisatie conditie van de water winning ter plaatse voldaan worden.

Het stabiele niveau

Er ontstaat óók op de rand van een zéér vlak, gespreid winveld, een stabiel niveau doordat gedurende het jaar het voorziene neerslag overschot dat bij de realisatie conditie de naam kwel heeft gekregen, eerst in de zeer vlakke puntspreidfunctie van de winning.

Buffering van kwel water

Het kwel water wordt gebufferd, voordat het actuele neerslag overschot van het betreffende jaar, wordt afgevoerd naar de sloten. Voor een hydrologie horizontaal impliceert dit dat overtollig kwel water uit de planning van de realisatie conditie in het volgende jaar óók beschikbaar is voor de verkoop van gewonnen drinkwater aan consumenten, of assimilatie door planten.

 Droge jaren ontstaan als er onvoldoende kwel water is.. Pas als het neerslag overschot onvoldoende is

Als een waterleiding bedrijf kiest voor een gespreid winveld zal er, onder normale omstandigheden, waarbij altijd de grondwateraanwas zo groot is dat het nodig is om het teveel aan neerslag als kwel water af te voeren. Dan zal er geen mest verloren gaan naar de bodem omdat de planten de mest door assimilatie via hun wortelgestel, gebruiken voor hun groei.

Berekening winnings verlaging

We berekenen de waarde van de winnings verlaging met de techniek van communicerende vaten, door op te merken dat het water binnen de effectieve winningsstraal Reff = R, wordt gewonnen, in eerste aanleg een homogene verlaging geeft binnen de effectieve winnings straal. Dit water is echter afkomstig uit de 2R omgeving van het winveld A, die een areaal 4A heeft. De consequentie daarvan is dat het winveld A een zeer platte puntspreidfunctie heeft met een gemiddelde verlaging van 1/4 van het jaargemiddelde van de winbare neerslag Nwinbaar.



Een onderdeel van het bepalen van de realisatie conditie van het winveld is dat we een verdeling maken tussen (winbaar, assimilatie, en kwel). Een verdeling in drie gelijke delen is vaak een zinvol begin. Bovendien moeten we weten wat het porievolume is. Voor een homogene bodem met korrels is 1/3 een zinvolle waarde. Onder die voorwaarden is het jaargemiddelde van de grondwateraanwas in Nederland gelijk aan 0.8m.

In een jaar met een droge zomer zal de grondwateraanwas zeer klein zijn. Daarom is het belangrijk dat de geometrie van het winveld, grondwater op kan vangen, zodanig dat het deel dat de planten door assimilatie opnemen, aangevuld wordt door kwel water uit het vorige jaar.



er nauwelijks grondwater

maar Omdat N=0.8m/jaar terwijl de waarde van de De waarde van achtergrondverlaging werd 'vastgesteld' bij het winveld Terwisscha, vlak bij het Friese Appelscha, op 0.2m ... 0.4m die laatste waarde werd in Terwisscha vastgesteld in het Nationaal Park Drents-Friese Wold op plaatsen waar geen sloten waren, maar wel korte en diepe greppels om de neerslag vast te houden. Het waterleidingbedrijf Vitens was in die omgeving naarstig op zoek om het jaardebiet uit te breiden van een winningshoeveelheid van zeg 4.5Mm3/jaar naar zeg, 9Mm3/jaar. Die uitbreiding kon gemakkelijk en op een verantwoorde manier gerealiseerd worden met een gespreid winveld, dat geen transportverlaging heeft, maar wel een min of meer constante winnings verlaging, die niet groter wordt als het gespreide winveld wordt uitgebreid met extra pompputten. In 2016 werd besloten dat de drinkwaterwinning Terwisscha gehalveerd moest worden vanwege het feit dat het nationale park onderdeel was geworden van Natura 2000.

Bij gespreide winvelden is een winveld voor elk debiet op een verantwoorde manier realiseerbaar, bovendien is er als regel geen assimilatie verlies. Dan kun je de natuur herstellen. Dat ligt heel anders als er bij de winnings verlaging ook nog een transportverlaging bij komt.

Alle winvelden met een substantiële transport verlaging, veroorzaken grote schade aan de natuur, de landbouw, en ook aan de goede naam van het waterleiding bedrijf.

Wat ik hier al besproken heb, is een zeer belangrijk aspect van het ontwerpen van water winvelden, maar voor een hydrologie hellend, komen we nog veel meer nieuwe begrippen tegen. Alle deze nieuwe zaken worden in het vakgebied der hydrologie gewoon genegeerd doordat men zich beperkt tot grondwaterformules die lineair zijn. Dit gaat zelfs zover dat de controle of alles juist is, wordt gedaan met behulp van grondwater formules die lineair zijn. Dit heeft als effect dat hydrologen niet weten wat ze niet weten, met als gevolg dat er al vele jaren, door dilettantisme, veel problematische winvelden zijn vergund.

Victor Klemeš stelde al in 1986, [2] dat er sprake is van dilettantisme in het vakgebied der hydrologie. Het wordt tijd dat we het dilettantisme een halt toeroepen.

Het is in het onderwijs niet goed om al te veel aandacht te besteden, aan de manier waarop dingen fout gaan. De nadruk moet liggen op de technieken waarmee je fouten kunt opsporen, en nog beter, de technieken waarmee je géén fouten maakt. Voor de gespreide winvelden heb ik hier een uitzondering gemaakt, omdat het hele idee eenvoudig is maar tevens ook zeer krachtig.

Ik ga nu weer terug naar de hoofdlijn, de controle of de natuur wetgeving consistent is.

  1. Wikipedia: Laplace Vergelijking.
  2. Klemeš, V., 1986. Dilettantism in hydrology. Water Resources Research, vol. 22, nr. 9, p. 177-188



Achtergrond verlaging

Toen de vertegenwoordiger van het waterleiding bedrijf, samen met een vertegenwoordiger van de Adviescommissie Schade Grondwater met de aankondiging kwam dat de achtergrond verlaging echt bestaat, was het mij al duidelijk dat het waterleiding bedrijf in de procedure van de schade berekening, het eigen belang, in strijd met de geldende wetgeving, belangrijker had gevonden dan het belang van de agrariërs door de waarde van de achtergrond verlaging bij de waarde van de grondwaterspiegel hmv te tellen.

Winnings verlaging

Als een waterleiding bedrijf kiest voor een gespreid winveld zal er, onder normale omstandigheden, waarbij altijd de grondwateraanwas zo groot is dat het nodig is om het teveel aan neerslag als kwel water af te voeren. Dan zal er geen mest verloren gaan naar de bodem omdat de planten de mest door assimilatie via hun wortelgestel, gebruiken voor hun groei.

We berekenen de waarde van de winnings verlaging met de techniek van communicerende vaten, door op te merken dat het water binnen de effectieve winningsstraal Reff = R, wordt gewonnen, in eerste aanleg een homogene verlaging geeft binnen de effectieve winnings straal. Dit water is echter afkomstig uit de 2R omgeving van het winveld A, die een areaal 4A heeft. De consequentie daarvan is dat het winveld A een zeer platte puntspreidfunctie heeft met een gemiddelde verlaging van 1/4 van het jaargemiddelde van de winbare neerslag Nwinbaar.


Een onderdeel van het bepalen van de realisatie conditie van het winveld is dat we een verdeling maken tussen (winbaar, assimilatie, en kwel). Een verdeling in drie gelijke delen is vaak een zinvol begin. Bovendien moeten we weten wat het porievolume is. Voor een homogene bodem met korrels is 1/3 een zinvolle waarde. Onder die voorwaarden is het jaargemiddelde van de grondwateraanwas in Nederland gelijk aan 0.8m.

In een jaar met een droge zomer zal de grondwateraanwas zeer klein zijn. Daarom is het belangrijk dat de geometrie van het winveld, grondwater op kan vangen, zodanig dat het deel dat de planten door assimilatie opnemen, aangevuld wordt door kwel water uit het vorige jaar.


er nauwelijks grondwater

maar Omdat N=0.8m/jaar terwijl de waarde van de De waarde van achtergrondverlaging werd 'vastgesteld' bij het winveld Terwisscha, vlak bij het Friese Appelscha, op 0.2m ... 0.4m die laatste waarde werd in Terwisscha vastgesteld in het Nationaal Park Drents-Friese Wold op plaatsen waar geen sloten waren, maar wel korte en diepe greppels om de neerslag vast te houden. Het waterleidingbedrijf Vitens was in die omgeving naarstig op zoek om het jaardebiet uit te breiden van een winningshoeveelheid van zeg 4.5Mm3/jaar naar zeg, 9Mm3/jaar. Die uitbreiding kon gemakkelijk en op een verantwoorde manier gerealiseerd worden met een gespreid winveld, dat geen transportverlaging heeft, maar wel een min of meer constante winnings verlaging, die niet groter wordt als het gespreide winveld wordt uitgebreid met extra pompputten. In 2016 werd besloten dat de drinkwaterwinning Terwisscha gehalveerd moest worden vanwege het feit dat het nationale park onderdeel was geworden van Natura 2000.

Bij gespreide winvelden is een winveld voor elk debiet op een verantwoorde manier realiseerbaar, bovendien is er als regel geen assimilatie verlies. Dan kun je de natuur herstellen. Dat ligt heel anders als er bij de winnings verlaging ook nog een transportverlaging bij komt.

Alle winvelden met een substantiële transport verlaging, veroorzaken grote schade aan de natuur, de landbouw, en ook aan de goede naam van het waterleiding bedrijf.

Wat ik hier al besproken heb, is een zeer belangrijk aspect van het ontwerpen van water winvelden, maar voor een hydrologie hellend, komen we nog veel meer nieuwe begrippen tegen. Alle deze nieuwe zaken worden in het vakgebied der hydrologie gewoon genegeerd doordat men zich beperkt tot grondwaterformules die lineair zijn. Dit gaat zelfs zover dat de controle of alles juist is, wordt gedaan met behulp van grondwater formules die lineair zijn. Dit heeft als effect dat hydrologen niet weten wat ze niet weten, met als gevolg dat er al vele jaren, door dilettantisme, veel problematische winvelden zijn vergund.

Victor Klemeš stelde al in 1986, [2] dat er sprake is van dilettantisme in het vakgebied der hydrologie. Het wordt tijd dat we het dilettantisme een halt toeroepen.

Het is in het onderwijs niet goed om al te veel aandacht te besteden, aan de manier waarop dingen fout gaan. De nadruk moet liggen op de technieken waarmee je fouten kunt opsporen, en nog beter, de technieken waarmee je géén fouten maakt. Voor de gespreide winvelden heb ik hier een uitzondering gemaakt, omdat het hele idee eenvoudig is maar tevens ook zeer krachtig.

Ik ga nu weer terug naar de hoofdlijn, de controle of de natuur wetgeving consistent is.

  1. Wikipedia: Laplace Vergelijking.
  2. Klemeš, V., 1986. Dilettantism in hydrology. Water Resources Research, vol. 22, nr. 9, p. 177-188


De natuur herstellen

De natuurorganisaties wisten allang dat een hoog gelegen ven een andere natuurkwaliteit heeft dan laag gelegen vennen. Om een antwoord te vinden op de vraag, hoe de natuur jaren geleden, laten we zeggen rond 1500, werd beïnvloedt door zure regen die ook als  stikstofdepositie wordt aangeduid., heb ik, op advies van hydrologen, gebruik gemaakt van de plaatsnaamkunde, omdat je daarmee onderzoeksresultaten krijgt die niet beladen zijn met vooroordelen uit het heden.

Het effect van de stikstofdepositie

Om het effect van de stikstofdepositie op de stikstof concentratie in de bodem te achterhalen in aanwezigheid van nitrificerende bodem bacteriën in de onverzadigde zone en denitrificerende bodem bacteriën hoog in de watervoerende laag bij een hydrologie hellend, gaan we nu op zoek naar plaatsnamen.

Ten zuiden van de plaats: Hoogeveen stroomt grondwater vanuit een grondwaterscheiding, die ik de source noem, naar het oosten en het westen, waar een drain is. We volgen nu de stroming van het grondwater naar het westen, en zoeken plaatsnamen. Daar vinden we het dorp Veeningen met twee buurtschappen: die Lage Venen heten. Het plaatselijke laagveen onderscheid zich van het hoogveen door de bodem passage met denitrificerende bodem bacteriën, en wordt vanwege de langzame stroming van het grondwater, gekenmerkt door heel zuiver en kristalhelder grondwater.

Het verslechteringsverbod

De ecologen hebben de Kritische Depositie Waarden (KDW) in de wet opgenomen als criterium om een achteruitgang van de natuur te voorkomen, maar achteruitgang voorkomen is wel wat anders dan het herstellen van de natuur. Immers als we van Hoogeveen naar het westen gaan verandert de KDW essentieel, óók als de stikstofdepositie overal gelijk is.

Hieruit volgt dat:

  1. De KDW geen bruikbare maat is om het herstel van natuurgebieden tot stand te brengen.
  2. Wetgeving, die een doel moet realiseren, mag niet gebruikt worden om de wetmatigheid van de stroming van het grondwater, de groei van planten, de wetten van cohesie en adhesie etc. te vervangen.

Om die reden ben ik gaan kijken naar het functioneren van de biotoop van het leven, de groei van planten, en  de fysisch chemische eigenschappen van de bodem, voor een hydrologie horizontaal en een hydrologie hellend.

Het beleid [1] van de toenmalige VVD minister Christine Van der Wal:

De slechte staat van de natuur is het uitgangspunt van dit beleid, benadrukte Van der Wal in elke toelichting daarna. “In veel natuurgebieden slaat er meer stikstof neer dan de natuur aankan”, schrijft de minister. Om de natuurkwaliteit te verbeteren, moet de stikstofdepositie dus verder naar beneden. Pas als dat lukt, kunnen nieuwe activiteiten toestemming krijgen.

Uit het voorbeeld met de gespreide winvelden waarbij het waterleiding bedrijf bij voortduring een voorkeurs alternatief kiest met een potentieel voor grote mest verliezen naar de bodem, volgt dat er meer aandacht nodig is om winvelden te maken met betere eigenschappen. Als het beleid uitgaat van de slechte staat van de natuur, wordt er niet meer gekeken naar de oorzaak van het probleem, met als gevolg dat het beleid van onze minister, uitdraait op het uitkopen van agrariërs, terwijl dat niet het beoogde effect heeft, maar wél extreem kostbaar is.

Daarom heb ik met deze website een stuk gemaakt dat voor iedereen, zowel  duidelijk, alsook overzichtelijk is:

Het kabinet is dus begonnen de volle emmer leeg te scheppen. Zodra dat lukt, zal de vergunningverlening weer op gang komen.

Daarbij wordt niet gecontroleerd of de stikstofdepositie een mogelijke oorzaak van het probleem is. Er is geen sprake van een moeilijk probleem maar van een ongekend slordige probleem stelling, waardoor het vervolg onderzoek geen enkele kans van slagen heeft. Daarbij valt het ook op dat verslaggevers en leermeesters van de Wageningen Universiteit, niet in staat zijn om logische redeneringen te volgen.

  1. Onno Havermans, Waarom minister Van der Wal vasthoudt aan een strikt stikstofmodel. Trouw, 28 juli 2022.

In de aangehaalde tekst, zien we dat het op slot zetten van maatschappelijke sectoren juist een uitgangspunt van beleid is, min of meer vergelijkbaar met het annexeren van veelbelovende economische zones, zoals Venezuela, Canada, en Groenland. Bij een wetenschappelijke studie hoort een bewijs waaruit blijkt dat de natuur hersteld zal worden als het beleid uitgevoerd wordt.

Uit TNO-onderzoek in opdracht van de minister blijkt nu dat het stikstofeffect van sommige activiteiten nauwelijks merkbaar is. Volgens TNO moet de ondergrens eigenlijk flink omhoog.

De natuur kán überhaupt niet hersteld worden als de voorwaarden van het verslechteringsverbod en de stikstofdepositie voldaan worden. Dit had de BBB minister Femke Wiersema ook al gezien [1], maar de verslaggever die voor de NOS werkt, is in veel gevallen een anonymus, en in die hoedanigheid vaak een persoon op de loonlijst van de Wageningen Universiteit. Deze schrijft: Het pakket dat ze in april presenteerde, is volgens een meerderheid van de Tweede Kamer, het bedrijfsleven en mede-overheden te weinig om Nederland van het stikstofslot te halen. Dit was een zéér  gekleurde mededeling, want hoe bepaal je een meerderheid van de Tweede Kamer, het bedrijfsleven en mede-overheden ? Je zou verwachten dat het team van de redactie van de NTR dit soort stemmingmakerij direct herkent en van gepast commentaar voorziet.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS

Geen toezicht op de wetgeving

De constatering dat we een wetgeving hebben waarmee het natuurdoel niet realiseerbaar is, is een enorme flater in de wetgeving, die alleen maar kon ontstaan als belanghebbenden de wetten hebben opgesteld.

Daardoor ontstond een eind aan de scheiding tussen privé en openbaar [1], die kenmerkend is voor de democratie, ingesteld door de staatsman Thorbecke (1798-1872). De natuurorganisaties hebben 6 personen uit hun gelederen aangewezen om het agrarisch onroerend goed van Nederland te verdelen. Op die manier kon men het geld voor het herstel van de natuur onderling 'eerlijk' verdeeld worden. Als er onvoldoende agrarisch vastgoed werd aangeboden, kon de nieuwe aristocratie [1], gewoon de maatschappelijke sectoren, op slot zetten met als doel om alsnog meer agrarische vastgoed te verwerven gesteund door extreem gunstige regelingen die de nieuwe aristocratie voor zichzelf op basis van zelfbedachte wetgeving stilletjes had ingevoerd. Daarmee had men ruim baan om, tot in het oneindige, aan het eigen belang te werken, op kosten van de belastingbetaler. Niet alléén de minister president, maar ook alle politici in de eerste en tweede kamer, kijken daarbij vanaf de zijlijn toe. Het was zo bedacht dat, zelfs de rechterlijke macht deze situatie niet zou kunnen doorbreken. De wetten waren zo opgesteld dat de rechters er op zouden vertrouwen dat de nieuwe aristocratie het herstel van de natuur zou realiseren, op gezag van de Raad van State.

  1. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Rechtszaak

In dit hoofdstuk de doelen, schets ik de samenhang tussen een aantal vakgebieden, die samen het probleem van het herstel van de natuur op kunnen lossen. Bij de introductie van het gespreide winveld heb ik het grote belang getoond van het voldoen van het assimilatie predicaat aangetoond.

Desondanks is de toestand van de natuur juist achteruit gegaan en er zijn ook problemen met de landbouw en met de rentabiliteit van de waterleiding bedrijven. Daarbij waren de waterleiding bedrijven in de bevoorrechte positie om iets te doen aan het vraagstuk van hun rentabiliteit.

Het hoofdstuk de groei van planten beschrijft de oorzaak gevolg relaties die de groei van planten beïnvloeden bij een stationaire stroming van het grondwater en ook een stationaire neerslag. De waterleiding bedrijven [1] vonden de compensatie vergoedingen die gebaseerd zijn op de verminderde gewasopbrengst, overeenkomstig met 34% van de mestbehoefte van het gewas en 95% in een bijzonder geval, erg hoog, maar uit de standplaats vergelijking blijkt dat dit niet een gevolg is van overbemesting. Omdat het belangrijk is om dit probleem op te kunnen lossen, moeten we weten wat de oorzaak is. Dit kan een osmose verlies zijn, maar in veel gevallen zal er sprake zijn van een assimilatie verlies. Deze beide mest verliezen naar de bodem zijn nul, in de nul-toestand, dus zonder drinkwaterwinning en óók nul als het waterleidingbedrijf het assimilatie predicaat voldoet.

Door het instellen van gebiedsdossiers en de KRW grenswaarden, werd het ook belangrijk, om gelijktijdig het assimilatie verlies en ook het bemesting verlies naar nul te brengen.

De geprivatiseerde waterleiding bedrijven hebben winvelden overgenomen die het assimilatie predicaat niet voldoen maar er werd wel het effect van de achtergrondverlaging in mindering gebracht op de compensatie vergoeding om de eigen winst te verhogen. Ik heb het grote belang van gespreide winvelden, al besproken.

Als het waterleiding bedrijf had gekozen voor een winveld zonder transportverlaging en voldoende aandacht had besteed aan de details van het ontwerp van het winveld, dan zouden er geen assimilatie verliezen geweest zijn en was het ook niet nodig geweest om compensatie vergoedingen af te dragen.

Omdat de keuze was gevallen op het niet afdragen van een substantieel deel van de compensatie vergoeding door toepassing van de achtergrondverlaging [1], weten we dat de waterleiding bedrijven de eigen belangen hadden gediend en daarbij het belang van de agrariërs hadden geschaad, door het onnodig veroorzaken van assimilatie verliezen, waardoor planten in natuur en ook  landbouw gebieden, beperkt worden in hun groei, in afhankelijkheid van de actuele lengte van hun wortels. Dit had als consequentie dat de natuur niet hersteld kon worden doordat de waterleiding bedrijven hun rentabiliteit (winst) op peil wilden brengen.

De waterleidingbedrijven [2] hadden groot gelijk, het water zou veel te duur zijn als de prijs van elke emmer water, verhoogd zou moeten worden met bijvoorbeeld, de prijs van een krop sla. Het zijn echter de gespreide winvelden die het probleem voor een hydrologie horizontaal, geheel op kunnen lossen.

  1. C. Maas, Valkuilen in de tijdreeksanalyse: Het geval Terwisscha, STROMINGEN 18(2012), #2.
  2. A. Frentz, E. Hakkenes, Trouw, Waterbedrijven slaan alarm: mest bedreigd drinkwater winning. Trouw, 24 Juni 2017.

De logische consequentie

Het is niet leuk om een massaclaim te verliezen. Daarom werd gezocht naar mogelijkheden om deze rechtszaak alsnog te winnen. Er werd een afspraak gemaakt met de Wageningen Universiteit, die opeens nieuwe verdienmodellen voor de eigen organisatie zag en ook mogelijkheden om op basis van de gebiedsdossiers, en de stikstofdepositie, de agrariërs en mogelijk ook nog de overheid, verantwoordelijk te stellen voor de problemen met de mest verliezen naar de bodem.

De rechtszaak winnen, kon alléén maar met onderzoek op bestelling, immers gewoon onderzoek zou duidelijk maken dat de mest verliezen naar de bodem door de waterleiding bedrijven worden veroorzaakt.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

Het blad Follow the Money, werkt op haar beurt weer met onderzoek op bestelling van de Wageningen Universiteit.

Alle actie is gebaseerd op de gebiedsdossiers en het daaruit afgeleide UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2022/2069 VAN DE COMMISSIE van 30 september 2022, dat de noodzaak van het realiseren van het assimilatie predicaat niet noemt.

Ongekende actie

Een saillant voorbeeld is het onder water zetten van polderland, en de actie die daarop volgde, die als kennelijk doel had om opnieuw een stikstof fonds te kunnen verwerven, door de formatie van een nieuw kabinet te beïnvloedden, zonder de kiezer te raadplegen. De dag nadat dit nieuws naar buiten kwam heeft de provincie Utrecht, naar ik heb begrepen, een besluit genomen om alle agrariërs op de Veluwe uit te kopen. Daardoor is de kabinetsformatie voor een voldongen feit geplaatst door een paar vertegenwoordigers van de provincie besturen, die bij hoog en bij laag beweren dat anders het oplossen van de stikstof crisis, die ze zelf hebben bedacht, nog véél duurder zal worden.

Ik zal bewijzen dat dit de stikstof crisis niet oplost maar juist onherstelbare schade veroorzaakt aan de natuur en de biotoop (het grondwater) van de Veluwe.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

De zojuist beschreven acties zijn niet goed voor de democratie maar óók niet voor de opbouw van wetenschappelijke kennis en de coherentie in de maatschappij, die tot democratie moet leiden.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS
  2. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Rechtszaak



Ongekende actie

Een saillant voorbeeld is het onder water zetten van polderland, en de actie die daarop volgde, die als kennelijk doel had om opnieuw een stikstof fonds te kunnen verwerven, door de formatie van een nieuw kabinet te beïnvloedden, zonder de kiezer te raadplegen. De dag nadat dit nieuws naar buiten kwam heeft de provincie Utrecht, naar ik heb begrepen, een besluit genomen om alle agrariërs op de Veluwe uit te kopen. Daardoor is de kabinetsformatie voor een voldongen feit geplaatst door een paar vertegenwoordigers van de provincie besturen, die bij hoog en bij laag beweren dat anders het oplossen van de stikstof crisis, die ze zelf hebben bedacht, nog véél duurder zal worden.

Ik zal bewijzen dat dit de stikstof crisis niet oplost maar juist onherstelbare schade veroorzaakt aan de natuur en de biotoop (het grondwater) van de Veluwe.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

De zojuist beschreven acties zijn niet goed voor de democratie maar óók niet voor de opbouw van wetenschappelijke kennis en de coherentie in de maatschappij, die tot democratie moet leiden.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS
  2. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Geen toezicht op de wetgeving

Deze flater in de wetgeving, maakt een eind aan de scheiding tussen privé en openbaar [1], die kenmerkend is voor de democratie, ingesteld door de staatsman Thorbecke (1798-1872), gingen de natuurorganisaties voor ieder paar provincies, 1 persoon uit hun gelederen aanwijzen om het agrarisch onroerend goed van Nederland te verdelen. Op die manier kon men het geld voor het herstel van de natuur onderling 'eerlijk' verdeeld worden. Als er onvoldoende agrarisch vastgoed werd aangeboden, kon de nieuwe aristocratie [1], gewoon de maatschappelijke sectoren, op slot zetten met als doel om alsnog meer agrarische vastgoed te verwerven gesteund door extreem gunstige regelingen die de nieuwe aristocratie voor zichzelf op basis van zelfbedachte wetgeving stilletjes had ingevoerd. Daarmee had men ruim baan om, tot in het oneindige, aan het eigen belang te werken, op kosten van de belastingbetaler. Niet alléén de minister president, maar ook alle politici in de eerste en tweede kamer, kijken daarbij vanaf de zijlijn toe. Het was zo bedacht dat, zelfs de rechterlijke macht deze situatie niet kan doorbreken.

  1. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

---

Ongekende actie

Een saillant voorbeeld is het onder water zetten van polderland, en de actie die daarop volgde, die als kennelijk doel had om opnieuw een stikstof fonds te kunnen verwerven, door de formatie van een nieuw kabinet te beïnvloedden, zonder de kiezer te raadplegen. De dag nadat dit nieuws naar buiten kwam heeft de provincie Utrecht, naar ik heb begrepen, een besluit genomen om alle agrariërs op de Veluwe uit te kopen. Daardoor is de kabinetsformatie voor een voldongen feit geplaatst door een paar vertegenwoordigers van de provincie besturen, die bij hoog en bij laag beweren dat anders het oplossen van de stikstof crisis, die ze zelf hebben bedacht, nog véél duurder zal worden.

Ik zal bewijzen dat dit de stikstof crisis niet oplost maar juist onherstelbare schade veroorzaakt aan de natuur en de biotoop (het grondwater) van de Veluwe.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

De zojuist beschreven acties zijn niet goed voor de democratie maar óók niet voor de opbouw van wetenschappelijke kennis en de coherentie in de maatschappij, die tot democratie moet leiden.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS
  2. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Er zit een groot gat in de emmer-redenering van de natuurorganisaties. Er is namelijk een andere oorzaak, en ik heb de moeite genomen om de groei van planten, in de context van de huidige problemen van de drinkwatersector, nader te onderzoeken. Daarbij was het mogelijk om de vele, gedroomde oorzaken van de stikstof crisis, te elimineren, o.a. door de introductie van het assimilatie predicaat, dat met behulp van de hoofte van de grondwaterspiegel, hmv ten opzichte van het maaiveld, eisen stelt aan de water winvelden opdat de planten alle mest op kunnen nemen.

Dit is trouwens een door het FAO ontwikkelde, theorie waaraan prof. R.A. Feddes, al in de tijd van de Landbouw Hogeschool Wageningen, actief heeft meegewerkt. Aansluitend is onder zijn leiding het assimilatie verlies (de droogteschade) berekend op basis van de groei van gewassen en stationaire berekeningen van de grondwaterspiegel. Het gebruik van de stationaire stroming was fundamenteel fout, maar wel het enig dat in de praktijk uitvoerbaar was, in de tijd dat de Landbouw Hogeschool actief was.

Het behoort tot de fundamentele taken van het universitaire onderzoek om een litteratuurstudie te maken, om te zien of er sprake is van een voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. Dit is door grote aantallen onderzoekers die samen in zeer korte  tijd 25.000.000.000 € hebben uitgegeven, voor het onderwerp stikstof depositie, nooit gedaan. Dit heeft geleid tot vele protesten van boeren.

Desondanks staat er in het blad Follow the Money, een stukje, met als titel: Waarom stikstof een probleem is op de Veluwe. In dat stukje worden de mestverliezen naar de bodem opgesomd, zonder deze te koppelen aan de causale oorzaak, de verlaging van de grondwaterspiegel hmv ten opzichte van het maaiveld.

Dit is echter wel de andere oorzaak die ik in de vorige alinea heb beschreven.

In plaats daarvan is men aan het begin van de crisis, met politici ter plaatse gegaan en heeft men gezegd: Ziehier dit is het effect van stikstof depositie op de natuur.

Die bijzonder simplistische gang van zaken, zal met zekerheid de problemen met de natuur en de drinkwaterwinning op de Veluwe en elders enorm verergeren, omdat door assimilatie verliezen gemiddeld 34% en af en toe zelfs 95% van de mestbehoefte van de planten, naar de bodem verloren gaat.

Het introduceren van de andere oorzaak is als spelen met vuur, voor de natuur en de drinkwatervoorziening. Follow the Money stookt het vuurtje echter met veel elan, op [1].

We moeten uiterst voorzichtig zijn met de natuur en het grondwater in de Veluwe, dit wordt breed gedragen.

Daarom heb ik nader onderzoek gedaan hoe de wetgeving tot stand is gekomen.

  1. J. Daalder, C. van Rooij, H. Veldhoen, Follow the Money: Het vee en de Veluwe: minister moet twaalf keer meer boeren uitkopen dan ze nu van plan is.

Op basis van de provinciale gebiedsdossiers, werd vastgesteld dat de stikstof concentratie in de bodem allengs te hoog werd. Maar in de gebiedsdossiers werd nooit gerefereerd aan de noodzaak dat de waterleidingbedrijven het assimilatie predicaat moeten voldoen, om ervoor te kunnen zorgen dat het assimilatie verlies naar 0 gaat. Op die manier is de waterleidingbedrijven, die alle gevestigd zijn in de provincie hoofdsteden, nooit door de provincies of door het RIVM, meegedeeld dat de waterleiding bedrijven het assimilatie predicaat, moeten voldoen.

iets te verwijten. Die houding is naïef omdat het tegendeel waar is, als het assimilatie predicaatniet door de waterleiding bedrijven voldaan wordt.

Men wist niet wat men niet wist

Vanaf het 'allereerste begin', in de tijd dat prof. L.F. Ernst, van de Hogeschool Wageningen, zich als hydroloog inzette voor de ontwikkeling van het vakgebied der hydrologie werd gewerkt met grondwater formules, die de stationaire stroming van het grondwater beschrijven. Bij het ontwikkelen van een winveld werden de bodemparameters bepaald met een pompproef, die beschreven werd met een grondwater formule, die de stationaire stroming van het grondwater beschrijft. Op die manier ontstond een cirkel redenering, die men niet kon doorbreken. Dit had als effect dat de hydrologen niet wisten wat ze niet wisten.

Daarom werd het belangrijk gevonden om nauwkeurig te kunnen werken, maar juist dat introduceert fouten als je je beperkt tot de stationaire oplossing van de grondwaterstroming. Dat er compensatie vergoedingen betaald moesten worden, werd niet geapprecieerd, maar wel geaccepteerd.

Privatisering

Toen de winning van water voor de productie van drinkwater werd geprivatiseerd was er belangstelling voor het uitbreiden van de water levering hoeveelheid per jaar, dat in de hydrologie het jaardebiet Q genoemd wordt en in m3/jaar wordt uitgedrukt. Dat conflicteerde echter met de realisatie voorwaarden van het winveld. Daar werd bij de vergunningverlening echter niet op een systematische manier aandacht aan besteedt. Winvelden werden vergund op basis van het voorkeursalternatief, en alléén het waterleidingbedrijf bepaalde dit alternatief.

Mestverlies 34 en 95 procent af en toe

Na verloop van tijd moesten er compensatie vergoedingen aan de agrariërs uitgekeerd worden. Uit de bovenstaande afbeelding zien we dat gemiddeld 204/604 ofwel 34% van de mestbehoefte van het gewas, als assimilatie verlies, verloren gaat. Uit de standplaats vergelijking blijkt dat dit op kan lopen tot 95% in een bijzonder geval, waarin de mais slechts 0.25m hoog is terwijl deze op een ander, vergelijkbaar winveld, 2.5m hoog was. Dat kon niet gebeuren doordat er teveel mest werd gegeven. De planten konden het grondwater niet via hun wortels, opnemen. Dit was een groot probleem, karakteristiek voor de winning van grondwater voor de productie van drinkwater. Door de compensatie vergoedingen, lijkt een zinvolle bedrijfsvoering van de waterleiding bedrijven onmogelijk.

Achtergrond verlaging

Dus ging men op zoek naar mogelijkheden om lagere schade vergoedingen af te dragen. Het duurde niet lang na de privatisering van waterleidingbedrijven, totdat men de achtergrond verlaging had uitgevonden. [1] Dit was een verlaging van 0.2m tot 0.4m die bij het winveld Terwisscha optrad die de hydrologen niet konden verklaren met behulp van de bestaande kennis. Daarom waren de waterleiding bedrijven van mening dat zij het recht hadden om de berekening van de compensatie vergoeding aan mochten passen aan de eigen winst behoefte. Om dat recht kracht bij de zetten is een beroep op de bestuursrechter gedaan.

  1. C. Maas, Valkuilen in de tijdreeksanalyse: Het geval Terwisscha, STROMINGEN 18 (2012), #2.

Dit was het ultieme moment van het ontstaan van de stikstof crisis. Er werd immers niets gedaan om het assimilatie verlies aan te pakken., dat de waterleiding bedrijven zelf veroorzaken, door verlaging van de grondwaterspiegel hmv.

Bovendien gingen de waterleidingbedrijven zich, na een beraad bij de Wageningen Universiteit, dat heeft geleid tot nieuwe verdienmodellen, verschuilen achter het verwaarloosbare effect van de stikstofdepositie als mogelijke oorzaak. De schade die ontstaat als gevolg van het assimilatie verlies, komt door toepassing van de achtergrondverlaging tijdens de schade berekening, in landbouw gebieden voor rekening van de agrariër, terwijl ze wordt veroorzaakt door het assimilatie verlies, dat juist wordt veroorzaakt doordat het waterleiding bedrijf het assimilatie predicaat niet voldoet. Oók de natuurgebieden zijn het kind van de rekening. De mest die in natuurgebieden door natuurlijke nitrificatie wordt gemaakt, gaat ook dáár verloren als assimilatie verlies, terwijl ook dáár de planten verdrogen vergelijkbaar met de situatie bij de standplaats vergelijking. Het enige verschil is dat de plantenpopulatie in natuurgebieden in onderlinge harmonie leeft, die op dat moment ernstig verstoord wordt. De verlaging van de grondwaterspiegel heeft in natuurgebieden als effect dat soorten met lange wortels, zoals pijpenstrootjes, bramen en brandnetels, overleven terwijl de soorten met relatief korte wortels, in de biotoop die eutroof (vermest) is geraakt door de assimilatie verliezen, verdrogen en afsterven. Dit proces staat bekend als de natuurlijke selectie.

Winnings verlaging

Het duurde niet lang voordat ik begreep dat de achtergrond verlaging niets anders was dan de winnings verlaging van het winveld was, die ontstaat door het winnen van water. Het grootste deel van de verlaging betrof echter de transportverlaging van Dupuit, die ontstond doordat de watervoerende laag ook werd gebruikt voor het transport van de gespreid vallende neerslag naar pompputten, die centraal, bij het zuiveringsgebouw,  opgesteld werden. De implicatie daarvan is dat er, voor een hydrologie horizontaal, met enige moeite winvelden kunnen worden ontworpen zonder assimilatie verliezen door de winning te spreiden.

De maat

Wiskundigen en vakmensen zoals timmerlieden gebruiken een maat om te beslissen hoe een doel bereikt moet worden. Wetten bedoeld om de natuur te herstellen, kunnen niet goed zijn als een maat ontbreekt.

Is het goed om eerst een bos te kappen en dat om te zetten naar heide, of moeten we heide omzetten naar een bos? Als we niet beschikken over een goed functionerende maat maar wel anderen de maat nemen, met het in de afbeelding getoonde stikstofkaartje. Daardoor, ontstaat er een onwerkbare situatie.

 probleem De eutrofiering van de bodem verdwijnt als als er geen compensatie vergoedingen meer verschuldigd 

Een uitnodiging bij de rechtbank

Het wetsartikel dat het betalen van een compensatie vergoeding regelt was klip en klaar en alleszins redelijk. Daarom hebben de agrariërs eerst geprobeerd om het verschil van inzicht in der minne te schikken, toen dat niet lukte is er een rechtszaak gestart die aan alle vereisten voldoet om alsnog de geleden schade vergoed te krijgen..

Een uitnodiging bij de rechtbank

Het wetsartikel dat het betalen van een compensatie vergoeding regelt was klip en klaar en alleszins redelijk. Daarom hebben de agrariërs eerst geprobeerd om het verschil van inzicht in der minne te schikken, toen dat niet lukte is er een rechtszaak gestart die aan alle vereisten voldoet om alsnog de geleden schade vergoed te krijgen..

---

Iedereen z'n eigen wetten

De publicatie over de nieuwe verdienmodellen van de Wageningen Universiteit, bevat een artikel over jagers en de jacht, uit de nieuwe wet is duidelijk te zien dat de jagers, als belanghebbenden, de invulling van een essentieel deel van hun nieuwe wet mochten invullen.

Zo kon elke groep van belanghebbenden die als vriend met de Wageningen Universiteit samen werkt, de eigen wet en regelgeving, invullen.

Hoogwaardig winveld

Voor de kwaliteit van de natuur is de ultieme begrenzing gegeven door het levende materiaal van flora en de fauna die in een biotoop met een hydrologie horizontaal en een hydrologie hellend leeft. Al hetgeen daardoor gegeven is, kun je niet afdwingen met wetgeving, maar wel beïnvloeden met wetenschappelijke kennis.

Omdat het terecht heel moeilijk is om voor grote winvelden overal het assimilatie predicaat te voldoen maken hoogwaardige winvelden gebruik van een soort automatische piloot, die zo ontworpen is dat deze zich niet van de wijs laat brengen, door externe factoren, die nu schering en inslag zijn bij de oorlogvoering tussen Rusland en Oekraïne.

De automatische piloot van het hoogwaardige winveld, zorgt ervoor dat het winveld van nature al alle gewenste eigenschappen heeft, terwijl door mensen ontworpen winvelden, met grondwaterformules, geen kans maken om dit AI-systeem te verslaan.

Kennis lacunes

Bij het ontwerpen van de hoogwaardige winvelden ben ik een groot aantal lacunes in de kennis van hydrologen tegengekomen, die ervoor gezorgd hebben dat er in het verleden vele winvelden vergund werden, die onnodige schade hebben veroorzaakt.

Bij het onderwijs in de hydrologie is veelvuldig de nadruk gelegd de volgende stelling [1]:

De Laplace-vergelijking is lineair, dat wil zeggen iedere lineaire combinatie van twee oplossingen is ook een oplossing. Dit principe, dat superpositie wordt genoemd, is een welkome eigenschap bij complexe problemen, aangezien ingewikkelde oplossingen kunnen worden geconstrueerd door eenvoudige oplossingen op te tellen.

  1. Wikipedia: Laplace Vergelijking.

Deze stelling is vals voor dunne watervoerende lagen. Daardoor hebben de hydrologen problemen met het begrip achtergrond verlaging., dat een andere naam blijkt te zijn voor de winnings verlaging van een puntwinning die voor een hydrologie horizontaal, de kleinst mogelijke verlaging realiseert door een gespreid winveld toe te passen dat aangepast is op de schaal van de hydrologie van het beoogde veld.

Voor een hydrologie hellend is alles aanzienlijk ingewikkelder, met als gevolg dat er een eutrofiering zal ontstaan. Dit is relevant omdat de Nederlandse waterleiding bedrijven voornemens zijn om de omgeving van de Veluwe te gebruiken voor de grootschalige winning van water, nadat daar eerst alle agrariërs zijn uitgekocht.

  1. Wikipedia: Laplace Vergelijking

Hydrologie horizontaal

In een winveld met een zuiver horizontaal verlopende grondwaterspiegel, met

{areaal [m2], straal [m], debiet [m3/jaar]}={A, R, Q},

ontstaat de kleinst mogelijke verlaging die direct realiseerbaar is, door het winveld op te delen in kleine winveldjes {a, r=ρ, q=aNwinbaar}, met N het jaargemiddelde van de neerslag ter plaatse.

Voorts zijn {winbaar, assimilatie, kwel}, de respectievelijke beoogde delen van de neerslag N, die horen bij de realisatie conditie van het winveld bij gegeven meteorologische en klimatologische omstandigheden.

De kleine winveldjes a, passen vlak dekkend binnen het areaal A, en winnen samen het debiet Q, als getoond in de onderstaande afbeelding.

In het gespreide winveld b) kunnen de planten, overal in het winveld, alle mest opnemen nodig voor hun groei.

In a) lukt dat als regel niet meer vanwege de overbodige transport verlaging in het winveld A waar óók de winnings verlaging nog bijgeteld moet worden, maar we kunnen ook alle wensen van de waterleidingbedrijven niet realiseren omdat de stroomsnelheid in de bodem tenminste 21 x groter is vlak bij de pompput, met als gevolg dat de zelf reinigende eigenschappen van de bodem, beschreven in het hoofdstuk de fysisch chemische eigenschappen, niet goed meer kunnen functioneren. In het hoofdstuk de groei van planten, wordt dit uitgewerkt in relatie tot de verlaging van de grondwaterspiegel hmv, ten opzichte van het maaiveld, de derde reden die niet beschreven wordt in de literatuur is dat bacteriën die de bodem reinigen, zich wel kunnen delen, maar niet kunnen voortbewegen door te 'zwemmen'. Daardoor worden ze worden, weggespoeld en zijn ze niet effectief in lage concentraties. Hoge stroomsnelheden in de watervoerende laag zijn daarom in de bodem uit den boze voor alle hoogwaardige water winvelden.

Gezondheidsproblemen

Waterleiding bedrijven die last hebben van mest en/of bacteriën in het ruwwater doen er goed aan om hun winvelden, bij een hydrologie horizontaal, altijd te spreiden, om te voorkomen dat hun klanten, die verwachten dat er drinkbaar water uit de kraan komt, het water eerst 3 minuten moeten koken, om op voorhand ernstige gezondheidsproblemen uit te kunnen sluiten.

Rentabiliteit

Gespreide winvelden zijn ook heel belangrijk om de rentabiliteit van waterleiding bedrijven die een compensatie vergoeding in verband met landbouw schade door assimilatie verliezen af moeten dragen, zo klein mogelijk te maken. Als consument wil je betalen voor drinkwater, en niet voor elke emmer water, ook nog eens voor een krop sla, of een geit of een schaap sponsoren die de heide begraast, om de biodiversiteit te beïnvloeden.

Toestandsvariabele

Er is maar één grondwaterspiegel hmv, waarvan de hoogte bepalend is voor de groei van de planten. Zoiets noemen we in de wetenschap, een toestandsvariabele.

Het is niet toegestaan om de waarde van de toestandsvariabele te veranderen, door er een waarde, zoals de winnings verlaging, bij op te tellen, óók niet als daardoor de rentabiliteit van het waterleiding bedrijf véél beter wordt [1].

Om deze reden was de aankondiging van het waterleidingbedrijf in de werkgroepen water, dat de achtergrond verlaging echt bestaat, een ongeoorloofde poging om de eigen rentabiliteit te verhogen ten koste van de rentabiliteit van de agrariërs. Dit is tevens de oorzaak van het véél te grote assimilatie verlies van 34%:=204/604 van de mestbehoefte van het gewas, naar de bodem verloren gaat, zoals blijkt uit de onderstaande afbeelding, van de Wageningen Universiteit, die verzekerd is van steun van het Planbureau voor de Leefomgeving.

  1. C. Maas, Valkuilen in de tijdreeksanalyse: Het geval Terwisscha, STROMINGEN 18(2012), #2.

Het lijkt een klein, onschuldig, foutje, maar het mest verlies naar de bodem heeft twee componenten, het bemesting verlies en het assimilatie verlies, als bewezen bij de groei van planten.

Bovendien zijn de effecten in natuur gebieden niet anders dan in landbouwgebieden. Ik heb deze fouten gecorrigeerd in de afbeelding, door het bemesting verlies en het assimilatie verlies met een aparte pijl aan te geven en ook door een vraagteken te plaatsen in de natuurgebieden.

Het wordt echter helemaal te gek als het beleid, op voorspraak van de Wageningen Universiteit, die op zoek is naar nieuwe verdienmodellen, is gebaseerd op het terugdringen van de depositie van stikstof. Wie dat probeert te doen kán de natuur niet herstellen, hooguit agrarisch vastgoed verwerven.

In de provincie Overijssel ligt een klein dorp, Holthone dat nagenoeg geheel in de handen was van één aristocraat. Alle agrarisch onroerend goed, ongeveer 10 vergelijkbare objecten, was heel snel verkocht aan de Vereniging Natuur Monumenten (let op de kleur en vorm van het patroon op de luiken), daartoe waren eerst de erfpacht overeenkomsten veranderd, en kon één bank met een Eekhoorntje, spotgoedkope groene hypotheken verstrekken, die gefinancierd werden uit belastingopbrengsten, die slechts een week of drie ook beschikbaar waren voor anderen, zoals de 30 jarigen, veelal gezinnen met 3 personen, die geen huis konden betalen. Dat je in 3 weken geen plannen kunt maken om zulk onroerend vastgoed te kopen, was algemeen bekend.

Deze vereniging had echter veel meer geluk, dat kun je zien aan de vele boerderijtjes met vergelijkbare luiken, alle spik-en-span geschilderd.

De kleinst mogelijke verlaging

Het is wel toegestaan om een winveld te maken met de kleinst mogelijke, verlaging die er voor kan zorgen dat er geen assimilatie verlies meer is. Die kleinste verlaging waarbij het gehele debiet Q gewonnen kan worden, is de winnings verlaging, omdat er in dat geval geen transport verlaging meer is.

De meest effectieve manier om dit mogelijk te maken, om voor een hydrologie horizontaal, een gespreid winveld, als beschreven, te gebruiken, dat het assimilatie predicaat voor alle (x,y) en alle (t) in het winveld voldoet, daarbij moet de realisatie conditie van de water winning ter plaatse voldaan worden.

Het stabiele niveau: gespreid

Er ontstaat óók op de rand van een zéér vlak, gespreid winveld, een stabiel niveau doordat gedurende het jaar het voorziene neerslag overschot dat bij de realisatie conditie de naam kwel heeft gekregen, in de zeer vlakke puntspreidfunctie van de winning wordt gebufferd.

Buffering van kwel water

Het kwel water wordt gebufferd, voordat het actuele neerslag overschot van het betreffende jaar, wordt afgevoerd naar de sloten. Voor een hydrologie horizontaal impliceert dit dat overtollig kwel water uit de planning van de realisatie conditie in het volgende jaar óók beschikbaar is voor de winning en verkoop van gewonnen drinkwater aan consumenten, of assimilatie door planten.

Omdat winning via een pomp gaat, ontstaan droge jaren ontstaan als de actuele neerslag op enig tijdstip (t) er onvoldoende kwel water is. Dan zal er geen mest verloren gaan naar de bodem omdat de planten de mest door assimilatie via hun wortelgestel, gebruiken voor hun groei.

Berekening winnings verlaging

We berekenen de waarde van de winnings verlaging de ontstaat bij een puntwinning, met de techniek van communicerende vaten, door op te merken dat het water binnen de effectieve winningsstraal Reff = R, wordt gewonnen, in eerste aanleg een homogene verlaging geeft binnen de effectieve winnings straal. Dit water is echter afkomstig uit de 2R omgeving van het winveld A, die een areaal 4A heeft. Als bovendien 1/3 van de neerslag winbaar is terwijl het porievolume p, tevens 1/3 is. Dan volgt dat het winveld A een zeer platte puntspreidfunctie heeft met een gemiddelde verlaging van 1/4 van het jaargemiddelde van de winbare neerslag Nwinbaar.

De situatie in polders

In polders zit het grondwater opgesloten tussen parallel lopende sloten die op de ideale slootafstand zijn gegraven. Dit kwam vroeger ook voor in andere landschapstypen die zwak hellend waren. Daar was de opbolling van de grondwaterspiegel maatgevend voor de mogelijkheid om watermolens op het eind van het teeltseizoen te kunnen gebruiken om meel te maken van de graanoogst.

De realisatie conditie

Een onderdeel van het bepalen van de realisatie conditie van het winveld is dat we een verdeling maken tussen (winbaar, assimilatie, en kwel). Een verdeling in drie gelijke delen maakt het mogelijk om spreiding in de neerslag hoeveelheid goed op te vangen, door ervoor te zorgen dat een neerslag overschot op het eind van het teeltseizoen, naar het volgende teeltseizoen overgebracht kan worden.

In een jaar met een droge zomer zal de grondwateraanwas zeer klein zijn. Daarom is het belangrijk dat de geometrie van het winveld, grondwater op kan vangen, zodanig dat het deel dat de planten door assimilatie opnemen, aangevuld wordt door kwel water uit het vorige jaar.



er nauwelijks grondwater

maar Omdat N=0.8m/jaar terwijl de waarde van de De waarde van achtergrondverlaging werd 'vastgesteld' bij het winveld Terwisscha, vlak bij het Friese Appelscha, op 0.2m ... 0.4m die laatste waarde werd in Terwisscha vastgesteld in het Nationaal Park Drents-Friese Wold op plaatsen waar geen sloten waren, maar wel korte en diepe greppels om de neerslag vast te houden. Het waterleidingbedrijf Vitens was in die omgeving naarstig op zoek om het jaardebiet uit te breiden van een winningshoeveelheid van zeg 4.5Mm3/jaar naar zeg, 9Mm3/jaar. Die uitbreiding kon gemakkelijk en op een verantwoorde manier gerealiseerd worden met een gespreid winveld, dat geen transportverlaging heeft, maar wel een min of meer constante winnings verlaging, die niet groter wordt als het gespreide winveld wordt uitgebreid met extra pompputten. In 2016 werd besloten dat de drinkwaterwinning Terwisscha gehalveerd moest worden vanwege het feit dat het nationale park onderdeel was geworden van Natura 2000.

Bij gespreide winvelden is een winveld voor elk debiet op een verantwoorde manier realiseerbaar, bovendien is er als regel geen assimilatie verlies. Dan kun je de natuur herstellen. Dat ligt heel anders als er bij de winnings verlaging ook nog een transportverlaging bij komt.


Alle winvelden met een substantiële transport verlaging, veroorzaken grote schade aan de natuur, de landbouw, en ook aan de goede naam van het waterleiding bedrijf.

Wat ik hier al besproken heb, is een zeer belangrijk aspect van het ontwerpen van water winvelden, maar voor een hydrologie hellend, komen we nog veel meer nieuwe begrippen tegen. Alle deze nieuwe zaken worden in het vakgebied der hydrologie gewoon genegeerd doordat men zich beperkt tot grondwaterformules die lineair zijn. Dit gaat zelfs zover dat de controle of alles juist is, wordt gedaan met behulp van grondwater formules die lineair zijn. Dit heeft als effect dat hydrologen niet weten wat ze niet weten, met als gevolg dat er al vele jaren, door dilettantisme, veel problematische winvelden zijn vergund.

Victor Klemeš stelde al in 1986, [2] dat er sprake is van dilettantisme in het vakgebied der hydrologie. Het wordt tijd dat we het dilettantisme een halt toeroepen.

Het is in het onderwijs niet goed om al te veel aandacht te besteden, aan de manier waarop dingen fout gaan. De nadruk moet liggen op de technieken waarmee je fouten kunt opsporen, en nog beter, de technieken waarmee je géén fouten maakt. Voor de gespreide winvelden heb ik hier een uitzondering gemaakt, omdat het hele idee eenvoudig is maar tevens ook zeer krachtig.

Ik ga nu weer terug naar de hoofdlijn, de controle of de natuur wetgeving consistent is.

  1. Wikipedia: Laplace Vergelijking.
  2. Klemeš, V., 1986. Dilettantism in hydrology. Water Resources Research, vol. 22, nr. 9, p. 177-188



Achtergrond verlaging

Toen de vertegenwoordiger van het waterleiding bedrijf, samen met een vertegenwoordiger van de Adviescommissie Schade Grondwater met de aankondiging kwam dat de achtergrond verlaging echt bestaat, was het mij al duidelijk dat het waterleiding bedrijf in de procedure van de schade berekening, het eigen belang, in strijd met de geldende wetgeving, belangrijker had gevonden dan het belang van de agrariërs door de waarde van de achtergrond verlaging bij de waarde van de grondwaterspiegel hmv te tellen.

Winnings verlaging

Als een waterleiding bedrijf kiest voor een gespreid winveld zal er, onder normale omstandigheden, waarbij altijd de grondwateraanwas zo groot is dat het nodig is om het teveel aan neerslag als kwel water af te voeren. Dan zal er geen mest verloren gaan naar de bodem omdat de planten de mest door assimilatie via hun wortelgestel, gebruiken voor hun groei.

We berekenen de waarde van de winnings verlaging met de techniek van communicerende vaten, door op te merken dat het water binnen de effectieve winningsstraal Reff = R, wordt gewonnen, in eerste aanleg een homogene verlaging geeft binnen de effectieve winnings straal. Dit water is echter afkomstig uit de 2R omgeving van het winveld A, die een areaal 4A heeft. De consequentie daarvan is dat het winveld A een zeer platte puntspreidfunctie heeft met een gemiddelde verlaging van 1/4 van het jaargemiddelde van de winbare neerslag Nwinbaar.


Een onderdeel van het bepalen van de realisatie conditie van het winveld is dat we een verdeling maken tussen (winbaar, assimilatie, en kwel). Een verdeling in drie gelijke delen is vaak een zinvol begin. Bovendien moeten we weten wat het porievolume is. Voor een homogene bodem met korrels is 1/3 een zinvolle waarde. Onder die voorwaarden is het jaargemiddelde van de grondwateraanwas in Nederland gelijk aan 0.8m.

In een jaar met een droge zomer zal de grondwateraanwas zeer klein zijn. Daarom is het belangrijk dat de geometrie van het winveld, grondwater op kan vangen, zodanig dat het deel dat de planten door assimilatie opnemen, aangevuld wordt door kwel water uit het vorige jaar.


er nauwelijks grondwater

maar Omdat N=0.8m/jaar terwijl de waarde van de De waarde van achtergrondverlaging werd 'vastgesteld' bij het winveld Terwisscha, vlak bij het Friese Appelscha, op 0.2m ... 0.4m die laatste waarde werd in Terwisscha vastgesteld in het Nationaal Park Drents-Friese Wold op plaatsen waar geen sloten waren, maar wel korte en diepe greppels om de neerslag vast te houden. Het waterleidingbedrijf Vitens was in die omgeving naarstig op zoek om het jaardebiet uit te breiden van een winningshoeveelheid van zeg 4.5Mm3/jaar naar zeg, 9Mm3/jaar. Die uitbreiding kon gemakkelijk en op een verantwoorde manier gerealiseerd worden met een gespreid winveld, dat geen transportverlaging heeft, maar wel een min of meer constante winnings verlaging, die niet groter wordt als het gespreide winveld wordt uitgebreid met extra pompputten. In 2016 werd besloten dat de drinkwaterwinning Terwisscha gehalveerd moest worden vanwege het feit dat het nationale park onderdeel was geworden van Natura 2000.

Bij gespreide winvelden is een winveld voor elk debiet op een verantwoorde manier realiseerbaar, bovendien is er als regel geen assimilatie verlies. Dan kun je de natuur herstellen. Dat ligt heel anders als er bij de winnings verlaging ook nog een transportverlaging bij komt.

Alle winvelden met een substantiële transport verlaging, veroorzaken grote schade aan de natuur, de landbouw, en ook aan de goede naam van het waterleiding bedrijf.

Wat ik hier al besproken heb, is een zeer belangrijk aspect van het ontwerpen van water winvelden, maar voor een hydrologie hellend, komen we nog veel meer nieuwe begrippen tegen. Alle deze nieuwe zaken worden in het vakgebied der hydrologie gewoon genegeerd doordat men zich beperkt tot grondwaterformules die lineair zijn. Dit gaat zelfs zover dat de controle of alles juist is, wordt gedaan met behulp van grondwater formules die lineair zijn. Dit heeft als effect dat hydrologen niet weten wat ze niet weten, met als gevolg dat er al vele jaren, door dilettantisme, veel problematische winvelden zijn vergund.

Victor Klemeš stelde al in 1986, [2] dat er sprake is van dilettantisme in het vakgebied der hydrologie. Het wordt tijd dat we het dilettantisme een halt toeroepen.

Het is in het onderwijs niet goed om al te veel aandacht te besteden, aan de manier waarop dingen fout gaan. De nadruk moet liggen op de technieken waarmee je fouten kunt opsporen, en nog beter, de technieken waarmee je géén fouten maakt. Voor de gespreide winvelden heb ik hier een uitzondering gemaakt, omdat het hele idee eenvoudig is maar tevens ook zeer krachtig.

Ik ga nu weer terug naar de hoofdlijn, de controle of de natuur wetgeving consistent is.

  1. Wikipedia: Laplace Vergelijking.
  2. Klemeš, V., 1986. Dilettantism in hydrology. Water Resources Research, vol. 22, nr. 9, p. 177-188


De natuur herstellen

De natuurorganisaties wisten allang dat een hoog gelegen ven een andere natuurkwaliteit heeft dan laag gelegen vennen. Om een antwoord te vinden op de vraag, hoe de natuur jaren geleden, laten we zeggen rond 1500, werd beïnvloedt door zure regen die ook als  stikstofdepositie wordt aangeduid., heb ik, op advies van hydrologen, gebruik gemaakt van de plaatsnaamkunde, omdat je daarmee onderzoeksresultaten krijgt die niet beladen zijn met vooroordelen uit het heden.

Het effect van de stikstofdepositie

Om het effect van de stikstofdepositie op de stikstof concentratie in de bodem te achterhalen in aanwezigheid van nitrificerende bodem bacteriën in de onverzadigde zone en denitrificerende bodem bacteriën hoog in de watervoerende laag bij een hydrologie hellend, gaan we nu op zoek naar plaatsnamen.

Ten zuiden van de plaats: Hoogeveen stroomt grondwater vanuit een grondwaterscheiding, die ik de source noem, naar het oosten en het westen, waar een drain is. We volgen nu de stroming van het grondwater naar het westen, en zoeken plaatsnamen. Daar vinden we het dorp Veeningen met twee buurtschappen: die Lage Venen heten. Het plaatselijke laagveen onderscheid zich van het hoogveen door de bodem passage met denitrificerende bodem bacteriën, en wordt vanwege de langzame stroming van het grondwater, gekenmerkt door heel zuiver en kristalhelder grondwater.

Het verslechteringsverbod

De ecologen hebben de Kritische Depositie Waarden (KDW) in de wet opgenomen als criterium om een achteruitgang van de natuur te voorkomen, maar achteruitgang voorkomen is wel wat anders dan het herstellen van de natuur. Immers als we van Hoogeveen naar het westen gaan verandert de KDW essentieel, óók als de stikstofdepositie overal gelijk is.

Hieruit volgt dat:

  1. De KDW geen bruikbare maat is om het herstel van natuurgebieden tot stand te brengen.
  2. Wetgeving, die een doel moet realiseren, mag niet gebruikt worden om de wetmatigheid van de stroming van het grondwater, de groei van planten, de wetten van cohesie en adhesie etc. te vervangen.

Om die reden ben ik gaan kijken naar het functioneren van de biotoop van het leven, de groei van planten, en  de fysisch chemische eigenschappen van de bodem, voor een hydrologie horizontaal en een hydrologie hellend.

Het beleid [1] van de toenmalige VVD minister Christine Van der Wal:

De slechte staat van de natuur is het uitgangspunt van dit beleid, benadrukte Van der Wal in elke toelichting daarna. “In veel natuurgebieden slaat er meer stikstof neer dan de natuur aankan”, schrijft de minister. Om de natuurkwaliteit te verbeteren, moet de stikstofdepositie dus verder naar beneden. Pas als dat lukt, kunnen nieuwe activiteiten toestemming krijgen.

Uit het voorbeeld met de gespreide winvelden waarbij het waterleiding bedrijf bij voortduring een voorkeurs alternatief kiest met een potentieel voor grote mest verliezen naar de bodem, volgt dat er meer aandacht nodig is om winvelden te maken met betere eigenschappen. Als het beleid uitgaat van de slechte staat van de natuur, wordt er niet meer gekeken naar de oorzaak van het probleem, met als gevolg dat het beleid van onze minister, uitdraait op het uitkopen van agrariërs, terwijl dat niet het beoogde effect heeft, maar wél extreem kostbaar is.

Daarom heb ik met deze website een stuk gemaakt dat voor iedereen, zowel  duidelijk, alsook overzichtelijk is:

Het kabinet is dus begonnen de volle emmer leeg te scheppen. Zodra dat lukt, zal de vergunningverlening weer op gang komen.

Daarbij wordt niet gecontroleerd of de stikstofdepositie een mogelijke oorzaak van het probleem is. Er is geen sprake van een moeilijk probleem maar van een ongekend slordige probleem stelling, waardoor het vervolg onderzoek geen enkele kans van slagen heeft. Daarbij valt het ook op dat verslaggevers en leermeesters van de Wageningen Universiteit, niet in staat zijn om logische redeneringen te volgen.

  1. Onno Havermans, Waarom minister Van der Wal vasthoudt aan een strikt stikstofmodel. Trouw, 28 juli 2022.

In de aangehaalde tekst, zien we dat het op slot zetten van maatschappelijke sectoren juist een uitgangspunt van beleid is, min of meer vergelijkbaar met het annexeren van veelbelovende economische zones, zoals Venezuela, Canada, en Groenland. Bij een wetenschappelijke studie hoort een bewijs waaruit blijkt dat de natuur hersteld zal worden als het beleid uitgevoerd wordt.

Uit TNO-onderzoek in opdracht van de minister blijkt nu dat het stikstofeffect van sommige activiteiten nauwelijks merkbaar is. Volgens TNO moet de ondergrens eigenlijk flink omhoog.

De natuur kán überhaupt niet hersteld worden als de voorwaarden van het verslechteringsverbod en de stikstofdepositie voldaan worden. Dit had de BBB minister Femke Wiersema ook al gezien [1], maar de verslaggever die voor de NOS werkt, is in veel gevallen een anonymus, en in die hoedanigheid vaak een persoon op de loonlijst van de Wageningen Universiteit. Deze schrijft: Het pakket dat ze in april presenteerde, is volgens een meerderheid van de Tweede Kamer, het bedrijfsleven en mede-overheden te weinig om Nederland van het stikstofslot te halen. Dit was een zéér  gekleurde mededeling, want hoe bepaal je een meerderheid van de Tweede Kamer, het bedrijfsleven en mede-overheden ? Je zou verwachten dat het team van de redactie van de NTR dit soort stemmingmakerij direct herkent en van gepast commentaar voorziet.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS

Geen toezicht op de wetgeving

De constatering dat we een wetgeving hebben waarmee het natuurdoel niet realiseerbaar is, is een enorme flater in de wetgeving, die alleen maar kon ontstaan als belanghebbenden de wetten hebben opgesteld.

Daardoor ontstond een eind aan de scheiding tussen privé en openbaar [1], die kenmerkend is voor de democratie, ingesteld door de staatsman Thorbecke (1798-1872). De natuurorganisaties hebben 6 personen uit hun gelederen aangewezen om het agrarisch onroerend goed van Nederland te verdelen. Op die manier kon men het geld voor het herstel van de natuur onderling 'eerlijk' verdeeld worden. Als er onvoldoende agrarisch vastgoed werd aangeboden, kon de nieuwe aristocratie [1], gewoon de maatschappelijke sectoren, op slot zetten met als doel om alsnog meer agrarische vastgoed te verwerven gesteund door extreem gunstige regelingen die de nieuwe aristocratie voor zichzelf op basis van zelfbedachte wetgeving stilletjes had ingevoerd. Daarmee had men ruim baan om, tot in het oneindige, aan het eigen belang te werken, op kosten van de belastingbetaler. Niet alléén de minister president, maar ook alle politici in de eerste en tweede kamer, kijken daarbij vanaf de zijlijn toe. Het was zo bedacht dat, zelfs de rechterlijke macht deze situatie niet zou kunnen doorbreken. De wetten waren zo opgesteld dat de rechters er op zouden vertrouwen dat de nieuwe aristocratie het herstel van de natuur zou realiseren, op gezag van de Raad van State.

  1. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Rechtszaak

In dit hoofdstuk de doelen, schets ik de samenhang tussen een aantal vakgebieden, die samen het probleem van het herstel van de natuur op kunnen lossen. Bij de introductie van het gespreide winveld heb ik het grote belang getoond van het voldoen van het assimilatie predicaat aangetoond.

Desondanks is de toestand van de natuur juist achteruit gegaan en er zijn ook problemen met de landbouw en met de rentabiliteit van de waterleiding bedrijven. Daarbij waren de waterleiding bedrijven in de bevoorrechte positie om iets te doen aan het vraagstuk van hun rentabiliteit.

Het hoofdstuk de groei van planten beschrijft de oorzaak gevolg relaties die de groei van planten beïnvloeden bij een stationaire stroming van het grondwater en ook een stationaire neerslag. De waterleiding bedrijven [1] vonden de compensatie vergoedingen die gebaseerd zijn op de verminderde gewasopbrengst, overeenkomstig met 34% van de mestbehoefte van het gewas en 95% in een bijzonder geval, erg hoog, maar uit de standplaats vergelijking blijkt dat dit niet een gevolg is van overbemesting. Omdat het belangrijk is om dit probleem op te kunnen lossen, moeten we weten wat de oorzaak is. Dit kan een osmose verlies zijn, maar in veel gevallen zal er sprake zijn van een assimilatie verlies. Deze beide mest verliezen naar de bodem zijn nul, in de nul-toestand, dus zonder drinkwaterwinning en óók nul als het waterleidingbedrijf het assimilatie predicaat voldoet.

Door het instellen van gebiedsdossiers en de KRW grenswaarden, werd het ook belangrijk, om gelijktijdig het assimilatie verlies en ook het bemesting verlies naar nul te brengen.

De geprivatiseerde waterleiding bedrijven hebben winvelden overgenomen die het assimilatie predicaat niet voldoen maar er werd wel het effect van de achtergrondverlaging in mindering gebracht op de compensatie vergoeding om de eigen winst te verhogen. Ik heb het grote belang van gespreide winvelden, al besproken.

Als het waterleiding bedrijf had gekozen voor een winveld zonder transportverlaging en voldoende aandacht had besteed aan de details van het ontwerp van het winveld, dan zouden er geen assimilatie verliezen geweest zijn en was het ook niet nodig geweest om compensatie vergoedingen af te dragen.

Omdat de keuze was gevallen op het niet afdragen van een substantieel deel van de compensatie vergoeding door toepassing van de achtergrondverlaging [1], weten we dat de waterleiding bedrijven de eigen belangen hadden gediend en daarbij het belang van de agrariërs hadden geschaad, door het onnodig veroorzaken van assimilatie verliezen, waardoor planten in natuur en ook  landbouw gebieden, beperkt worden in hun groei, in afhankelijkheid van de actuele lengte van hun wortels. Dit had als consequentie dat de natuur niet hersteld kon worden doordat de waterleiding bedrijven hun rentabiliteit (winst) op peil wilden brengen.

De waterleidingbedrijven [2] hadden groot gelijk, het water zou veel te duur zijn als de prijs van elke emmer water, verhoogd zou moeten worden met bijvoorbeeld, de prijs van een krop sla. Het zijn echter de gespreide winvelden die het probleem voor een hydrologie horizontaal, geheel op kunnen lossen.

  1. C. Maas, Valkuilen in de tijdreeksanalyse: Het geval Terwisscha, STROMINGEN 18(2012), #2.
  2. A. Frentz, E. Hakkenes, Trouw, Waterbedrijven slaan alarm: mest bedreigd drinkwater winning. Trouw, 24 Juni 2017.

De logische consequentie

Het is niet leuk om een massaclaim te verliezen. Daarom werd gezocht naar mogelijkheden om deze rechtszaak alsnog te winnen. Er werd een afspraak gemaakt met de Wageningen Universiteit, die opeens nieuwe verdienmodellen voor de eigen organisatie zag en ook mogelijkheden om op basis van de gebiedsdossiers, en de stikstofdepositie, de agrariërs en mogelijk ook nog de overheid, verantwoordelijk te stellen voor de problemen met de mest verliezen naar de bodem.

De rechtszaak winnen, kon alléén maar met onderzoek op bestelling, immers gewoon onderzoek zou duidelijk maken dat de mest verliezen naar de bodem door de waterleiding bedrijven worden veroorzaakt.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

Het blad Follow the Money, werkt op haar beurt weer met onderzoek op bestelling van de Wageningen Universiteit.

Alle actie is gebaseerd op de gebiedsdossiers en het daaruit afgeleide UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2022/2069 VAN DE COMMISSIE van 30 september 2022, dat de noodzaak van het realiseren van het assimilatie predicaat niet noemt.

Ongekende actie

Een saillant voorbeeld is het onder water zetten van polderland, en de actie die daarop volgde, die als kennelijk doel had om opnieuw een stikstof fonds te kunnen verwerven, door de formatie van een nieuw kabinet te beïnvloedden, zonder de kiezer te raadplegen. De dag nadat dit nieuws naar buiten kwam heeft de provincie Utrecht, naar ik heb begrepen, een besluit genomen om alle agrariërs op de Veluwe uit te kopen. Daardoor is de kabinetsformatie voor een voldongen feit geplaatst door een paar vertegenwoordigers van de provincie besturen, die bij hoog en bij laag beweren dat anders het oplossen van de stikstof crisis, die ze zelf hebben bedacht, nog véél duurder zal worden.

Ik zal bewijzen dat dit de stikstof crisis niet oplost maar juist onherstelbare schade veroorzaakt aan de natuur en de biotoop (het grondwater) van de Veluwe.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

De zojuist beschreven acties zijn niet goed voor de democratie maar óók niet voor de opbouw van wetenschappelijke kennis en de coherentie in de maatschappij, die tot democratie moet leiden.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS
  2. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Rechtszaak



Ongekende actie

Een saillant voorbeeld is het onder water zetten van polderland, en de actie die daarop volgde, die als kennelijk doel had om opnieuw een stikstof fonds te kunnen verwerven, door de formatie van een nieuw kabinet te beïnvloedden, zonder de kiezer te raadplegen. De dag nadat dit nieuws naar buiten kwam heeft de provincie Utrecht, naar ik heb begrepen, een besluit genomen om alle agrariërs op de Veluwe uit te kopen. Daardoor is de kabinetsformatie voor een voldongen feit geplaatst door een paar vertegenwoordigers van de provincie besturen, die bij hoog en bij laag beweren dat anders het oplossen van de stikstof crisis, die ze zelf hebben bedacht, nog véél duurder zal worden.

Ik zal bewijzen dat dit de stikstof crisis niet oplost maar juist onherstelbare schade veroorzaakt aan de natuur en de biotoop (het grondwater) van de Veluwe.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

De zojuist beschreven acties zijn niet goed voor de democratie maar óók niet voor de opbouw van wetenschappelijke kennis en de coherentie in de maatschappij, die tot democratie moet leiden.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS
  2. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Geen toezicht op de wetgeving

Deze flater in de wetgeving, maakt een eind aan de scheiding tussen privé en openbaar [1], die kenmerkend is voor de democratie, ingesteld door de staatsman Thorbecke (1798-1872), gingen de natuurorganisaties voor ieder paar provincies, 1 persoon uit hun gelederen aanwijzen om het agrarisch onroerend goed van Nederland te verdelen. Op die manier kon men het geld voor het herstel van de natuur onderling 'eerlijk' verdeeld worden. Als er onvoldoende agrarisch vastgoed werd aangeboden, kon de nieuwe aristocratie [1], gewoon de maatschappelijke sectoren, op slot zetten met als doel om alsnog meer agrarische vastgoed te verwerven gesteund door extreem gunstige regelingen die de nieuwe aristocratie voor zichzelf op basis van zelfbedachte wetgeving stilletjes had ingevoerd. Daarmee had men ruim baan om, tot in het oneindige, aan het eigen belang te werken, op kosten van de belastingbetaler. Niet alléén de minister president, maar ook alle politici in de eerste en tweede kamer, kijken daarbij vanaf de zijlijn toe. Het was zo bedacht dat, zelfs de rechterlijke macht deze situatie niet kan doorbreken.

  1. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

---

Ongekende actie

Een saillant voorbeeld is het onder water zetten van polderland, en de actie die daarop volgde, die als kennelijk doel had om opnieuw een stikstof fonds te kunnen verwerven, door de formatie van een nieuw kabinet te beïnvloedden, zonder de kiezer te raadplegen. De dag nadat dit nieuws naar buiten kwam heeft de provincie Utrecht, naar ik heb begrepen, een besluit genomen om alle agrariërs op de Veluwe uit te kopen. Daardoor is de kabinetsformatie voor een voldongen feit geplaatst door een paar vertegenwoordigers van de provincie besturen, die bij hoog en bij laag beweren dat anders het oplossen van de stikstof crisis, die ze zelf hebben bedacht, nog véél duurder zal worden.

Ik zal bewijzen dat dit de stikstof crisis niet oplost maar juist onherstelbare schade veroorzaakt aan de natuur en de biotoop (het grondwater) van de Veluwe.

De D66 coryfee Alexander Rinnooy Kan stelt:

Wie denkt dat kennis duur is,

weet niet wat domheid kost.

De zojuist beschreven acties zijn niet goed voor de democratie maar óók niet voor de opbouw van wetenschappelijke kennis en de coherentie in de maatschappij, die tot democratie moet leiden.

  1. Anonymus, Minister wil stikstofdoel uit de wet schrappen: 'Houdbaar alternatief is er', NOS
  2. Martin Sommers, De Nieuwe Standen Staat, Hoe het gelukkigste land ter wereld zijn goede humeur verloor, Prometheus.

Er zit een groot gat in de emmer-redenering van de natuurorganisaties. Er is namelijk een andere oorzaak, en ik heb de moeite genomen om de groei van planten, in de context van de huidige problemen van de drinkwatersector, nader te onderzoeken. Daarbij was het mogelijk om de vele, gedroomde oorzaken van de stikstof crisis, te elimineren, o.a. door de introductie van het assimilatie predicaat, dat met behulp van de hoofte van de grondwaterspiegel, hmv ten opzichte van het maaiveld, eisen stelt aan de water winvelden opdat de planten alle mest op kunnen nemen.

Dit is trouwens een door het FAO ontwikkelde, theorie waaraan prof. R.A. Feddes, al in de tijd van de Landbouw Hogeschool Wageningen, actief heeft meegewerkt. Aansluitend is onder zijn leiding het assimilatie verlies (de droogteschade) berekend op basis van de groei van gewassen en stationaire berekeningen van de grondwaterspiegel. Het gebruik van de stationaire stroming was fundamenteel fout, maar wel het enig dat in de praktijk uitvoerbaar was, in de tijd dat de Landbouw Hogeschool actief was.

Het behoort tot de fundamentele taken van het universitaire onderzoek om een litteratuurstudie te maken, om te zien of er sprake is van een voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. Dit is door grote aantallen onderzoekers die samen in zeer korte  tijd 25.000.000.000 € hebben uitgegeven, voor het onderwerp stikstof depositie, nooit gedaan. Dit heeft geleid tot vele protesten van boeren.

Desondanks staat er in het blad Follow the Money, een stukje, met als titel: Waarom stikstof een probleem is op de Veluwe. In dat stukje worden de mestverliezen naar de bodem opgesomd, zonder deze te koppelen aan de causale oorzaak, de verlaging van de grondwaterspiegel hmv ten opzichte van het maaiveld.

Dit is echter wel de andere oorzaak die ik in de vorige alinea heb beschreven.

In plaats daarvan is men aan het begin van de crisis, met politici ter plaatse gegaan en heeft men gezegd: Ziehier dit is het effect van stikstof depositie op de natuur.

Die bijzonder simplistische gang van zaken, zal met zekerheid de problemen met de natuur en de drinkwaterwinning op de Veluwe en elders enorm verergeren, omdat door assimilatie verliezen gemiddeld 34% en af en toe zelfs 95% van de mestbehoefte van de planten, naar de bodem verloren gaat.

Het introduceren van de andere oorzaak is als spelen met vuur, voor de natuur en de drinkwatervoorziening. Follow the Money stookt het vuurtje echter met veel elan, op [1].

We moeten uiterst voorzichtig zijn met de natuur en het grondwater in de Veluwe, dit wordt breed gedragen.

Daarom heb ik nader onderzoek gedaan hoe de wetgeving tot stand is gekomen.

  1. J. Daalder, C. van Rooij, H. Veldhoen, Follow the Money: Het vee en de Veluwe: minister moet twaalf keer meer boeren uitkopen dan ze nu van plan is.

Op basis van de provinciale gebiedsdossiers, werd vastgesteld dat de stikstof concentratie in de bodem allengs te hoog werd. Maar in de gebiedsdossiers werd nooit gerefereerd aan de noodzaak dat de waterleidingbedrijven het assimilatie predicaat moeten voldoen, om ervoor te kunnen zorgen dat het assimilatie verlies naar 0 gaat. Op die manier is de waterleidingbedrijven, die alle gevestigd zijn in de provincie hoofdsteden, nooit door de provincies of door het RIVM, meegedeeld dat de waterleiding bedrijven het assimilatie predicaat, moeten voldoen.

iets te verwijten. Die houding is naïef omdat het tegendeel waar is, als het assimilatie predicaatniet door de waterleiding bedrijven voldaan wordt.

Men wist niet wat men niet wist

Vanaf het 'allereerste begin', in de tijd dat prof. L.F. Ernst, van de Hogeschool Wageningen, zich als hydroloog inzette voor de ontwikkeling van het vakgebied der hydrologie werd gewerkt met grondwater formules, die de stationaire stroming van het grondwater beschrijven. Bij het ontwikkelen van een winveld werden de bodemparameters bepaald met een pompproef, die beschreven werd met een grondwater formule, die de stationaire stroming van het grondwater beschrijft. Op die manier ontstond een cirkel redenering, die men niet kon doorbreken. Dit had als effect dat de hydrologen niet wisten wat ze niet wisten.

Daarom werd het belangrijk gevonden om nauwkeurig te kunnen werken, maar juist dat introduceert fouten als je je beperkt tot de stationaire oplossing van de grondwaterstroming. Dat er compensatie vergoedingen betaald moesten worden, werd niet geapprecieerd, maar wel geaccepteerd.

Privatisering

Toen de winning van water voor de productie van drinkwater werd geprivatiseerd was er belangstelling voor het uitbreiden van de water levering hoeveelheid per jaar, dat in de hydrologie het jaardebiet Q genoemd wordt en in m3/jaar wordt uitgedrukt. Dat conflicteerde echter met de realisatie voorwaarden van het winveld. Daar werd bij de vergunningverlening echter niet op een systematische manier aandacht aan besteedt. Winvelden werden vergund op basis van het voorkeursalternatief, en alléén het waterleidingbedrijf bepaalde dit alternatief.

Mestverlies 34 en 95 procent af en toe

Na verloop van tijd moesten er compensatie vergoedingen aan de agrariërs uitgekeerd worden. Uit de bovenstaande afbeelding zien we dat gemiddeld 204/604 ofwel 34% van de mestbehoefte van het gewas, als assimilatie verlies, verloren gaat. Uit de standplaats vergelijking blijkt dat dit op kan lopen tot 95% in een bijzonder geval, waarin de mais slechts 0.25m hoog is terwijl deze op een ander, vergelijkbaar winveld, 2.5m hoog was. Dat kon niet gebeuren doordat er teveel mest werd gegeven. De planten konden het grondwater niet via hun wortels, opnemen. Dit was een groot probleem, karakteristiek voor de winning van grondwater voor de productie van drinkwater. Door de compensatie vergoedingen, lijkt een zinvolle bedrijfsvoering van de waterleiding bedrijven onmogelijk.

Achtergrond verlaging

Dus ging men op zoek naar mogelijkheden om lagere schade vergoedingen af te dragen. Het duurde niet lang na de privatisering van waterleidingbedrijven, totdat men de achtergrond verlaging had uitgevonden. [1] Dit was een verlaging van 0.2m tot 0.4m die bij het winveld Terwisscha optrad die de hydrologen niet konden verklaren met behulp van de bestaande kennis. Daarom waren de waterleiding bedrijven van mening dat zij het recht hadden om de berekening van de compensatie vergoeding aan mochten passen aan de eigen winst behoefte. Om dat recht kracht bij de zetten is een beroep op de bestuursrechter gedaan.

  1. C. Maas, Valkuilen in de tijdreeksanalyse: Het geval Terwisscha, STROMINGEN 18 (2012), #2.

Dit was het ultieme moment van het ontstaan van de stikstof crisis. Er werd immers niets gedaan om het assimilatie verlies aan te pakken., dat de waterleiding bedrijven zelf veroorzaken, door verlaging van de grondwaterspiegel hmv.

Bovendien gingen de waterleidingbedrijven zich, na een beraad bij de Wageningen Universiteit, dat heeft geleid tot nieuwe verdienmodellen, verschuilen achter het verwaarloosbare effect van de stikstofdepositie als mogelijke oorzaak. De schade die ontstaat als gevolg van het assimilatie verlies, komt door toepassing van de achtergrondverlaging tijdens de schade berekening, in landbouw gebieden voor rekening van de agrariër, terwijl ze wordt veroorzaakt door het assimilatie verlies, dat juist wordt veroorzaakt doordat het waterleiding bedrijf het assimilatie predicaat niet voldoet. Oók de natuurgebieden zijn het kind van de rekening. De mest die in natuurgebieden door natuurlijke nitrificatie wordt gemaakt, gaat ook dáár verloren als assimilatie verlies, terwijl ook dáár de planten verdrogen vergelijkbaar met de situatie bij de standplaats vergelijking. Het enige verschil is dat de plantenpopulatie in natuurgebieden in onderlinge harmonie leeft, die op dat moment ernstig verstoord wordt. De verlaging van de grondwaterspiegel heeft in natuurgebieden als effect dat soorten met lange wortels, zoals pijpenstrootjes, bramen en brandnetels, overleven terwijl de soorten met relatief korte wortels, in de biotoop die eutroof (vermest) is geraakt door de assimilatie verliezen, verdrogen en afsterven. Dit proces staat bekend als de natuurlijke selectie.

Winnings verlaging

Het duurde niet lang voordat ik begreep dat de achtergrond verlaging niets anders was dan de winnings verlaging van het winveld was, die ontstaat door het winnen van water. Het grootste deel van de verlaging betrof echter de transportverlaging van Dupuit, die ontstond doordat de watervoerende laag ook werd gebruikt voor het transport van de gespreid vallende neerslag naar pompputten, die centraal, bij het zuiveringsgebouw,  opgesteld werden. De implicatie daarvan is dat er, voor een hydrologie horizontaal, met enige moeite winvelden kunnen worden ontworpen zonder assimilatie verliezen door de winning te spreiden.

De maat

Wiskundigen en vakmensen zoals timmerlieden gebruiken een maat om te beslissen hoe een doel bereikt moet worden. Wetten bedoeld om de natuur te herstellen, kunnen niet goed zijn als een maat ontbreekt.

Is het goed om eerst een bos te kappen en dat om te zetten naar heide, of moeten we heide omzetten naar een bos? Als we niet beschikken over een goed functionerende maat maar wel anderen de maat nemen, met het in de afbeelding getoonde stikstofkaartje. Daardoor, ontstaat er een onwerkbare situatie.

 probleem De eutrofiering van de bodem verdwijnt als als er geen compensatie vergoedingen meer verschuldigd 

Een uitnodiging bij de rechtbank

Het wetsartikel dat het betalen van een compensatie vergoeding regelt was klip en klaar en alleszins redelijk. Daarom hebben de agrariërs eerst geprobeerd om het verschil van inzicht in der minne te schikken, toen dat niet lukte is er een rechtszaak gestart die aan alle vereisten voldoet om alsnog de geleden schade vergoed te krijgen..

Een uitnodiging bij de rechtbank

Het wetsartikel dat het betalen van een compensatie vergoeding regelt was klip en klaar en alleszins redelijk. Daarom hebben de agrariërs eerst geprobeerd om het verschil van inzicht in der minne te schikken, toen dat niet lukte is er een rechtszaak gestart die aan alle vereisten voldoet om alsnog de geleden schade vergoed te krijgen..

---

Iedereen z'n eigen wetten

De publicatie over de nieuwe verdienmodellen van de Wageningen Universiteit, bevat een artikel over jagers en de jacht, uit de nieuwe wet is duidelijk te zien dat de jagers, als belanghebbenden, de invulling van een essentieel deel van hun nieuwe wet mochten invullen.

Zo kon elke groep van belanghebbenden die als vriend met de Wageningen Universiteit samen werkt, de eigen wet en regelgeving, invullen.